بویلر گلخانه (دیگ آب گرم گلخانه)
چهار ویژگی مهم بویلر گلخانه
- گرمایش مرکزی و یکنواخت: یک موتورخانه، چند زون و چند گلخانه را با لوله‌کشی آب گرم تغذیه می‌کند.
- هوای گلخانه آلوده نمی‌شود: احتراق بیرون از گلخانه و در موتورخانه انجام می‌شود.
- گرمایش بستر و ناحیهٔ ریشه: مدار آب گرم با دمای پایین‌تر برای کف و ریشه جدا از مدار هوا طراحی می‌شود.
- کنترل دقیق دما: بافر تانک، شیر مخلوط کن و کنترل دمای آب بر اساس دمای بیرون، مصرف سوخت را کم می‌کنند.
بویلر گلخانه چیست و چگونه گلخانه را گرم می‌کند؟
بویلر یک سیستم گرمایش برای گلخانه به صورت مرکزی است. سوخت (گاز، گازوئیل یا دوگانه‌سوز) در مشعل دیگ می‌سوزد، آب را گرم می‌کند و پمپ آب گرم را در لوله‌های گلخانه می‌چرخاند. لوله‌ها گرما را به هوا و بستر کشت منتقل می‌کنند و آب سردشده به دیگ برمی‌گردد.
دمای آب در مدارهای مختلف فرق دارد. در لوله‌های روی دیواره‌ها و زیر سقف، آب می‌تواند تا حدود ۹۴ درجهٔ سانتی‌گراد برسد؛ اما برای مدار کف و ناحیهٔ ریشه معمولاً آب حدود ۳۰ تا ۴۰ درجه است و به شیر مخلوط کن نیاز دارد. بیشتر منابع فنی بخش زیادی از گرمایش گلخانه‌های مدرن را به سیستم آب گرم (هیدرونیک) سپرده‌اند.
مزایا و معایب بویلر گلخانه
مزایا
- گرمایش یکنواخت هوا و امکان گرمایش بستر کشت
- نبود دود و گازهای احتراق داخل گلخانه
- امکان تامین چند گلخانه یا چند زون از یک موتورخانه و گسترش آسان با افزودن ماژول دیگ
- امکان کنترل خودکار دمای آب بر اساس شرایط بیرون
معایب و نکاتی که باید در نظر بگیرید
- هزینهٔ اولیهٔ لوله‌کشی و ساخت اتاق دیگ از سیستم‌های ساده‌تر بیشتر است.
- لوله‌ها و دیگ با آب تصفیه‌نشده دچار رسوب و خوردگی می‌شوند؛ سختی‌گیر و برنامهٔ تصفیهٔ آب بخشی از طرح است.
- ظرفیت باید بر پایهٔ محاسبهٔ بار حرارتی گلخانه تعیین شود؛ دیگ کوچک‌تر از نیاز، گلخانه را در شب‌های سرد به دمای هدف نمی‌رساند و دیگ خیلی بزرگ مدام خاموش و روشن می‌شود.
انواع بویلر گلخانه دابو صنعت
دیگ آب گرم گلخانه
دیگ آب گرم انتخاب اصلی برای گرمایش گلخانه است. این دسته شامل دیگ آب گرم فایربکس، فاران و عمودی است. مدل‌های فایربکس از ۵۰,۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت شروع می‌شوند. دیگ آب گرم برای مدارهای رایج گلخانه (لولهٔ دیواره، زیر بنچ و کف) کاملاً مناسب است و نسبت به دیگ بخار، فشار و ملزومات ایمنی ساده‌تری دارد.
پکیج گرمایشی گلخانه
پکیج‌های زمینی و موتورخانه‌ای (مینیاتور پلاس، تفتان و مدل سفارشی) دیگ، پمپ و تجهیزات را یکپارچه ارائه می‌کنند و برای گلخانه‌های کوچک تا متوسط به‌صرفه‌اند. پکیج زمینی دابو صنعت در ظرفیت ۳۸ تا ۱۰۰ کیلووات عرضه می‌شود. نصب و راه‌اندازی در این مدل‌ها سریع‌تر است و فضای کمتری می‌گیرد.
دیگ چگالشی گلخانه
دیگ چگالشی (سری آدمیرال و کاپیتال) گرمای نهان بخار آب موجود در دود را بازیابی می‌کند. طبق اعلام سازنده بازده آن به ۹۰ تا ۹۸ درصد می‌رسد. این دیگ وقتی بیشترین صرفه را دارد که آب برگشتی خنک باشد؛ یعنی در مدارهای کف و ناحیهٔ ریشه با دمای آب پایین. اگر گلخانه فقط با لوله‌های پره‌دار پرحرارت گرم می‌شود، مزیت چگالش کمتر می‌شود. دربارهٔ مشکل کندانس و خوردگی در دیگ چگالشی هم پیش از انتخاب مشورت بگیرید.
دیگ آب داغ برای گلخانه‌های بزرگ
دیگ آب داغ افقی سوپر سه‌پاس برای ظرفیت‌های بالاتر و مجتمع‌های گلخانه‌ای بزرگ با موتورخانهٔ مرکزی مناسب است.
دیگ بخار گلخانه
دیگ بخار افقی فایرتیوب برای گلخانه‌هایی منطقی است که علاوه بر گرمایش، بخار برای ضدعفونی خاک می‌خواهند یا شبکهٔ توزیع حرارت بسیار طولانی دارند. بخار با فشار در لوله‌ها حرکت می‌کند، به پمپ نیاز ندارد و گرمای بیشتری نسبت به آب گرم دارد؛ برای همین لوله‌کشی کمتری لازم است. در مقابل، دیگ بخار تحت فشار کار می‌کند و تست‌های ایمنی روزانه (مثل تست قطع‌کن کم‌آبی) و نگهداری دقیق‌تری می‌خواهد.
انتخاب بویلر مناسب گلخانه
| نیاز پروژه | مدل پیشنهادی |
| گلخانهٔ کوچک تا متوسط (تا حدود ۱۰۰ کیلووات) | پکیج زمینی یا موتورخانه‌ای |
| ظرفیت از حدود ۵۰,۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت به بالا | دیگ آب گرم فایربکس |
| مجتمع گلخانه‌ای بزرگ | دیگ آب داغ سوپر سه‌پاس |
| گرمایش کف و ریشه با آب برگشتی خنک | دیگ چگالشی |
| ضدعفونی خاک با بخار | دیگ بخار فایرتیوب |
محدودهٔ دقیق هر مدل را کارشناس فنی پس از محاسبهٔ بار حرارتی تأیید می‌کند.
گرمایش گلخانه با آب گرم بهتر است یا بخار؟
برای گرمایش معمول گلخانه، آب گرم گزینهٔ مناسب‌تری است. سیستم‌های آب گرم نصب نسبتاً ساده‌ای دارند و معمولاً نگهداری کمتری از بخار می‌خواهند. بخار وقتی برتری دارد که ضدعفونی خاک با بخار لازم باشد یا بخواهید گرما را در فاصله‌های طولانی منتقل کنید. اگر هر دو نیاز را دارید، می‌توان گرمایش را با دیگ آب گرم و ضدعفونی خاک را با یک دیگ بخار کوچک جدا کرد.
بویلر گلخانه یا هیتر و کوره هوای گرم؟
هیتر و کوره هوای گرم معمولاً هزینهٔ نصب کمتری دارند و برای گلخانه‌های کوچک یا گرمایش موقت کاربرد دارند. نکتهٔ مهم، تخلیهٔ گازهای احتراق است: همهٔ واحدهای گرمایشی گلخانه باید به بیرون تخلیه شوند، چون گازهای احتراق می‌توانند به گیاهان حساس آسیب بزنند. در بویلر احتراق بیرون از گلخانه انجام می‌شود و گرمایش یکنواخت‌تر است؛ در عوض، لوله‌کشی و اتاق دیگ هزینهٔ اولیهٔ بیشتری دارند. برای گلخانه‌های تجاری با چند زون یا گرمایش بستر، بویلر معمولاً انتخاب منطقی‌تر است.
ظرفیت بویلر گلخانه چگونه انتخاب می‌شود؟
ظرفیت دیگ از روی بار حرارتی گلخانه در سردترین شب طراحی تعیین می‌شود. بار حرارتی مجموع سه اتلاف است: اتلاف از پوشش (دیواره‌ها و سقف)، اتلاف از نشت هوا و اتلاف از لبهٔ کف. هرچه اختلاف دمای داخل و دمای طراحی بیرون بیشتر و پوشش ضعیف‌تر باشد، بار بالاتر می‌رود.
برای نمونه، در مقاله طراحی سیستم گرمایش گلخانه یک گلخانهٔ ۲۸۸ مترمربعی با پوشش پلی‌اتیلن دولایه، دمای هدف ۱۸ و دمای طراحی بیرون منفی ۵ درجه، حدود ۶۴ کیلووات (حدود ۵۵,۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت) بار حرارتی دارد. این عدد مثال است و برای گلخانهٔ شما باید دوباره محاسبه شود.
تجهیزات جانبی سیستم گرمایش گلخانه
- بافر تانک: وقتی بار لحظه‌ای از حداقل توان دیگ کمتر است، خاموش و روشن شدن مداوم دیگ را کم می‌کند.
- منبع انبساط: تغییر حجم آب را در مدار بسته جبران می‌کند.
- مبدل حرارتی: مدار دیگ را از مدار گلخانه جدا می‌کند.
- سختی‌گیر رزینی: رسوب‌گذاری در دیگ و لوله‌ها را کم می‌کند.
- هیتر هوای گرم: برای توزیع هوای گرم از آب گرم دیگ.
قیمت بویلر گلخانه
قیمت بویلر گلخانه ثابت نیست و به ظرفیت (کیلووات یا کیلوکالری بر ساعت)، نوع دیگ، سوخت و مشعل، تجهیزات جانبی و شرایط پروژه بستگی دارد. برای دریافت قیمت دقیق، اطلاعات پروژه را به کارشناسان دابو صنعت بدهید تا ظرفیت محاسبه و پیش‌فاکتور تهیه شود.